วิสาหกิจชุมชนชีววิถีตำบลน้ำเกี๋ยน ตั้งอยู่ในตำบลน้ำเกี๋ยน อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2550 จากความร่วมมือของคนในชุมชนที่ต้องการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพและสมุนไพรท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า ควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและลดการพึ่งพาสารเคมีทางการเกษตร จนพัฒนาเป็นธุรกิจชุมชนที่สมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ บริหารจัดการอย่างเป็นระบบ และสร้างรายได้หมุนเวียนกลับสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง

จุดเริ่มต้นของความสำเร็จเกิดจากการนำสมุนไพรพื้นบ้าน เช่น ใบหมี่ ดอกอัญชัน มะกรูด มะเฟือง มะขาม ขมิ้นชัน ไพล และผักเชียงดา มาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางสมุนไพร โดยผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับเทคโนโลยีการผลิตสมัยใหม่ ภายใต้มาตรฐาน GMP จนสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์คุณภาพสูงได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) และรางวัลคุณภาพการผลิต อย. Quality Award ในปี พ.ศ. 2557 และ พ.ศ. 2560

ปัจจุบัน วิสาหกิจชุมชนสามารถผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรภายใต้แบรนด์ “ชีวาร์ (Chewa)” มากกว่า 35 ชนิด อาทิ แชมพูสมุนไพร ครีมนวดผม สบู่ และผลิตภัณฑ์ดูแลผิว โดยมีตลาดรองรับทั้งในประเทศและต่างประเทศ สร้างรายได้ให้แก่สมาชิกและเกษตรกรผู้ปลูกสมุนไพรในพื้นที่อย่างมั่นคง

อีกหนึ่งแหล่งเรียนรู้สำคัญของชุมชนคือ “นาอ้องล่อง” แปลงเกษตรอินทรีย์ต้นแบบที่เป็นแหล่งวัตถุดิบหลักของผลิตภัณฑ์ชีวาร์ ดำเนินการภายใต้มาตรฐาน Organic Thailand สมาชิกในชุมชนร่วมกันปลูกและดูแลสมุนไพรหลากหลายชนิด เช่น เหงือกปลาหมอ ใบบัวบก ขมิ้นชัน อัญชัน มะกรูด และใบหมี่ โดยไม่ใช้สารเคมีตลอดกระบวนการผลิต ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้วิถีเกษตรอินทรีย์ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ

นอกจากการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสมุนไพรและการแปรรูปผลิตภัณฑ์แล้ว ปัจจุบันยังเปิดให้บริการโฮมสเตย์เชิงสุขภาพ และร้านอาหารสุขภาพที่เน้นวัตถุดิบออร์แกนิกจากแปลงเกษตรของชุมชน โดยมีเมนูเด่น ได้แก่ ข้าวซอยเส้นสดผักเชียงดา ข้าวผัดสมุนไพร และน้ำผลไม้สกัดเย็น ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์อาหารพื้นถิ่นและแนวคิดการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม

วิสาหกิจชุมชนชีววิถีตำบลน้ำเกี๋ยนจึงเป็นมากกว่าแหล่งผลิตสมุนไพร แต่เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงคน ป่า และชุมชนเข้าด้วยกัน ผ่านการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า สร้างเศรษฐกิจฐานราก และส่งต่อวิถีชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสู่คนรุ่นต่อไปอย่างยั่งยืน